Gróðursetning
Gróðursetningu þarf að undirbúa vel eigi hún að skila tilætluðum árangri. Ganga úr skugga um að plönturnar séu heilbrigðar, rótarháls gildur og í samræmi við hæð plöntunnar, rætur óskemmdar og að plönturnar séu vel rakar þegar þær eru gróðursettar. Ef rétt er staðið að flutningi og geymslu plantna minnka líkur á afföllum í byrjun. Það er hagur allra að plönturnar séu sem hraustastar þegar þær eru settar niður. Mörg önnur affallavandamál taka við eftir að plantan er komin í jörðu svo óþarfi er að auka á þau með slæmri meðferð fyrir gróðursetningu.
Besti gróðursetningartíminn er um leið og frost er farið úr jörðu. Þá er jarðvegur mjög rakur sem kemur ungplöntum með lítið rótarkerfi vel. Einnig er hægt að gróðursetja að haustinu og það hefur reynst vel sérstaklega á þurrum svæðum. Ekki er æskilegt að gróðursetja frá 20. júní til 20. ágúst því þá eru plöntur í miklum vexti og hætt á þornun og öðrum skemmdum vegna hnjasks. Ekki er gott að gróðursetja í sterku sólskini eða vindi, þar sem uppgufun úr plöntunum er mikil en möguleiki þeirra til að ná raka takmarkaður.
Mikilvægt er að plantan sitji rétt , nái alveg niður á botn holunnar, þjappað sé vel að plöntunni svo ekki leiki loft um ræturnar og hún sé vel föst. Hnausinn verður að fara það djúpt að hann nemi við jarðvegsbrúnina eða jafnvel um 1-2 cm neðar. Ef gróðursett er í halla þá verður að gæta þess að plantan sé lóðrétt miðað við hallann, annars er hætt á sveigju stofns.
Veljið gott plöntuset, í skjóli fyrir ríkjandi vindátt. Steinar, þúfur og jarðvinnsluruðningar geta veitt ungplöntum gott nærskjól. Rótarkerfi nýgróðursettra planta er veikt og gott skjól getur skipt sköpum þar sem vindur hefur mikil þurrkáhrif. Varast þarf frostpolla og staði þar sem vatn sest fyrir. Ekki er ráðlagt að gróðursetja í botn á milli þúfna eða neðst í plógstreng, heldur gróðursetja utan í þúfum og plógstrengjum. Ágætt er að hafa augun opin fyrir næringarríkum og rökum setum. Þar sem hætta er á frostlyftingu þá hafa rannsóknir sýnt að best er að gróðursetja aðeins upp í svörðinn, ef gróðursett er í herfingar eða við gróðurtoppa á ójarðunnið svæði.
Mikilvægara er að velja plöntum góðan stað heldur en að einblína á millibil og beinar raðir.
Þegar gróðursett er í rýrt land er betra að velja minni plöntur sem auðvelt er að skýla á bak við þúfu eða steina, en ef landið er frjósamt þá hentar betur að plantan sé stærri og með öflugt rótarkerfi sem hafa meiri möguleika í samkeppni við þann gróður sem fyrir er.
Við gróðursetningu þarf alltaf að hafa í huga að skógurinn á eftir að vaxa og ásýnd hans verður nákvæmlega eins og við plöntuðum honum. Því er mikilvægt að gróðursetja eins og landið liggur, forðast beinar línur á jöðrum. Þegar land er jarðunnið þarf að hafa í huga að láta jarðvinnslur fylgja landslagi. Í halla skal gróðursett langs á brekkurnar í stað þess að gróðursetja upp og niður. Mikilvægt er að hugsa um jaðra og reyna að gera þá náttúrulega með mjúkum línum, ágætt er að brjóta þá upp með öðrum tegundum og eru lauftegundir tilvaldar. Forðast á að gróðursetja alveg ofan í læki, þeir geta auðveldað umferð um skóginn síðarmeir.
Helstu verkfæri við gróðursetningu eru:
- Geyspa sem er sérhönnuð fyrir fjölpottaplöntur. Plantan fer niður um rör, stafurinn er opnaður og síðan stigið að plöntunni. Kostur verkfærisins er að ekki þarf að beygja sig.
- Plöntustafur, gerir holu sem plöntu er stungið í og stigið að.
- Plöntuhaki, notaður þar sem jarðvegur er mjög grýttur og ófrjór. Gróðursetning með haka er seinleg.
- Bjúgskófla, notuð þar sem jarðvegur er laus í sér og lítið grýttur og þegar jarðvinnsla er talin óþörf.
Eftir gróðursetningu þarf að skrá framkvæmdir inn á vinnuskýrslur og færa upplýsingarnar inn á kort. Þessum upplýsingum er skilað til starfsmanna Suðurlandsskóga við lok hverrar gróðursetningar sem færir þær inn í gagnagrunn. Mjög mikilvægt er að skýrslur séu rétt út fylltar.