99. stjórnarfundur Suðurlandsskóga haldinn á Mógilsá

20. janúar 2011 klukkan 15:00 til 17:00.

Mætt voru Garðar Hannesson  formaður, Agnes Geirdal, Þorbergur Hjalti Jónsson og Björn B. Jónsson sem ritaði fundargerð.

1. Fundarsetning
   1. Fundargerð síðasta fundar - samþykkt
   2. Frá því síðast

                                                              i.       Alþjóðlegt ár skóga 2011. Framkvæmdastjóri Sls situr í framkvæmdanefnd fyrir ár skóga. Unnið er að dagskrá ársins.

                                                            ii.      Leonardo verkefn. Tólf einstaklingar úr faggeira skógræktar fara á tækninámskeið í Danmörku í lok febrúar. Suðurlandsskógar standa fyrir námskeiðinu í samvinnu við danska Landbúnaðarháskólann.

                                                          iii.      Sala á gróðursetningarhaus. Í undirbúningi  er sala á Bracke plöntunarhaus sem Suðurlandsskógar eiga. Hausinn verður seldur í Svíþjóð.

 

1. Umsögn stjórnar Suðurlandsskóga um drög að frumvarpi um breytingar á lögum um náttúruvernd, nr. 44/1999, með síðari breytingum.                                     Stjórn Suðurlandsskóga samþykkur drög ÞHJ að umsögn eins og hún liggur fyrir fundinum – sjá viðhengi.

 

1. Rekstraráætlun Sls fyrir árið 2011.                                                               

Áætlunin gerir ráð fyrir samdrætti á öllum sviðum rekstrar þar á meðal

launagreiðslum, í öllum rekstarkostnaði ásamt almennum skógræktar-framkvæmdum.

Niðurstaða rekstaráætlunar gerir ráð fyrir rekstarkostnaði upp á 98,9 milljónir og

rekstartekjum alls 97,4 milljónum.

 

1. Úrvinnsluverkefni.

Unnið er að áframhaldandi vöruþróun í samvinnuverkefninu með Listaháskólanum.

1. Samstarf við HÍ.

Unnið er að koma á samstafi milli HÍ, Mógilsár og Sls um hraðfjölgun fjallaþins. Ef vel tekst til má reikna með að flýta megi  ræktun á vel gerðum trjám (gæðatrjám) til jólatrjáræktunar um nokkur ár.

Kesara Anamthawat- Jónsson HÍ, Ægir Þór Þórsson BÍ, Aðalsteinn Sigurgeirsson Mógilsá ásamt starfsmönnum Suðurlandsskóga leiða verkefnið.

 

1. Bréf sem hafa borist.
   1. Ósk um rannsóknastyrk frá Lilju Magnúsdóttur MS nema við LbhÍ. Nafn verkefnis: Hagræn áhrif skógræktar, áhrif landshlutaverkefnanna á atvinnuuppbyggingu í skógrækt á starfssvæðum þeirra og fjöldi starfa.

      Samþykkt að veita kr. 300 þús í verkefnið.

 

1. Jólatrjárækt

 

1.  
   1. Ellefta febrúar n.k. verður fyrsti fundur Suðurlandsskóga með hópi bænda sem hyggja á akurræktun jólatrjáa. Þetta er fyrsti hópurinn sem fer af stað í átaki landssamtaka skógareigenda sem mun standa til ársins 2025.
   2. Tveir starfsmenn Sls fara til Noregs í næsta mánuði til að kynna sér ræktun á  fjallaþin.
   3. Námskeið í akurræktun jólatrjáa verður haldið í vor í samstarfi við LbhÍ.

 

1. Fundur stjórna allra verkefnanna verður í Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðuneyti

2. febrúar n.k.

Næsti fundur stjórnar verður boðaður með dagskrá

 

bbj

 

 

Umsögn stjórnar Suðurlandsskóga um drög að frumvarpi um breytingar á lögum um náttúruvernd, nr. 44/1999, með síðari breytingum.

 

Stjórn Suðurlandsskóga vill þakka fyrir að hafa boðist að gera athugasemdir við frumvarpsdrög nefndar um endurskoðun náttúruverndarlaga dagsettra 1. desember 2010.

Stjórnin gerir verulegar og alvarlegar athugasemdir við fyrirliggjandi frumvarpsdrög.

Í frumvarpsdrögunum felast verulega íþyngjandi hömlur á athafnafrelsi og eignarrétt landeigenda og umráðamanna lands. Akstur vélknúinna ökutækja er þar bannaður á auðri jörð nema samkvæmt undanþágu og þá aðeins í tilteknu augnamiði. Í þessu efni er engin greinarmunur gerður á landi í einkaeign eða almannaeigu. Vandséð er að fyrir því sé knýjandi almannaþörf að gera för landeigenda og umráðamanna lands á vélnúnum farartækjum um land sitt refsiverða. Slíkt bann takmarkar hins vegar verulega eða hindrar alfarið möguleika landeiganda til að nýta og hirða um landareign sína, t.d. við gerð og viðhald girðinga, flutning og dreifingu áburðar, flutning plantna og gróðursetningu, grisjun og nýtingu skógar og flutning viðarafla úr skógi. 

Innflutningur og ræktun innfluttra lífvera eða flutningur innlendra lífvera til svæða þar sem þær teljast ekki upprunalegar er bannaður samkvæmt frumvarpsdrögunum nema samkvæmt sérstakri undanþágu. Brot gegn banninu varða refsingum og umhverfisráðherra getur, að fenginni umsögn Náttúrufræðistofnunar, látið eyða gróðri á eignarlöndum að því er virðist bótalaust.

Samkvæmt frumvarpinu setur umhverfisráðherra nánari fyrirmæli í reglugerð um innflutning lífvera, um áhættumat, um þau sjónarmið sem leggja skal til grundvallar við mat á umsóknum. Ráðherra gefur út lista yfir bannaðar lífverur og þær sem leyfist að rækta. Í lögunum eru engin ákvæði sem tryggja, réttláta, sanngjarna og efnislega málsmeðferð við setningu reglna um innflutning lífvera. Ákvæði sem taki tillit til ólíkra hagsmuna og sjónarmiða. Engan málskotsrétt er að finna þar sem úrskurðum verði skotið til óháðs æðra stjórnvalds.

Í þessu banni felast verulegar hömlur á athafna-, atvinnufrelsi og  eignarrétt á landi og ákvæðin eru mjög íþyngjandi fyrir þróun skógræktar í landinu. Um leið eru möguleikar landsmanna til að byggja upp sjálfbært samfélag á Íslandi stórlega skertir. Sýna þarf fram á ríka almannahagsmuni til að leggja íþyngjandi hömlur á atvinnufrelsi einstaklinga og eignarrétt þeirra á landi. Það er eðlilegt að í lögum séu heimildir til að banna innflutning, ræktun og dreifingu og til eyðingar lífvera sem valda samfélaginu tjóni. En þá kröfu verður að gera til boða og banna sem íþyngja borgurunum að kostir og gallar séu vegnir hvor á móti öðrum. Það er ekki nægjanleg röksemd fyrir tjóni að einhver breyting verði á samsetningu og hlutföllum milli lífverutegunda eða vistkerfa. Á móti þeim breytingum þarf að vega það tjón sem einstaklingar og samanfélagið allt kann að líða vegna þess að tegund sé bönnuð. Þarna þarf að finna hinn gullna meðalveg.

Það er lofsvert að í frumvarpsdrögunum er ætlunin að auka vernd birkiskóga. En frumvarpsdrögin gera ekki greinarmun á fornum skóglendum, nýlega sjálfsprottnu birki eða ræktuðu birki. Með tilliti til líffræðilegrar fjölbreytni hafa forn skóglendi mun meira gildi en nýgræður hvort sem þær eru sjálfsprottnar eða manna verk. Þessi fornu skóglendi þarf að afmarka og vernda betur en nú er gert. Þá er enn frekar mikilvægt að vernda vaxtarstaði innlends reyniviðar og blæaspar. En þau fágætu eintök njóta nú engrar sérstakrar verndar.

Ákvæði þriðju greinar frumvarpsdraganna um að birkiskógar og leifar þeirra skuli njóta sérstakrar verndar s.k.v. náttúruverndarlögum er vanhugsað. Í sérstakri vernd felst skerðing á eignar- og ráðstöfunarrétti landeiganda. Með því að gera ekki greinarmun á fornum skóglendum og nýsprottnum, binda sérstaka friðun ekki við hin fornu skóglendi sem skuli afmarka landfræðilega er skapaður neikvæður hvati til að hindra útbreiðslu birkis. Þannig er þetta friðunarákvæði líklegt til að vinna gegn tilgangi sínum.

Frumvarpsdrögin eins og þau nú liggja fyrir eru afar þungbær fyrir skógræktarstarf á Íslandi hvort sem það er til yndis eða arðs. Verði þetta frumvarp óbreytt að lögum verður skógrækt bundin þrúgandi skrifræði. Það versta er að jákvætt starf unnið af góðum hug til uppbyggingar lands og lýðs er gert tortryggilegt og að glæp þar sem krafist er refsinga ef vikið er frá boðvaldi ráðuneytisins. Það verður ekki séð að þau þjakandi ákvæði sem lögð eru til í frumvarpsdrögunum muni ná þeim tilgangi að vernda náttúru og lífríki landsins.

Stjórn Suðurlandsskóga leggur til að frumvarpið verði lagt til hliðar. Skipuð verði ný nefnd um endurskoðun náttúruverndarlaga þar sem allir hagsmunaaðilar komi að borði. Nefndin fái það hlutverk að finna farsæla leið til að ná markmiðum um bætta náttúruvernd án þess að skerða mannréttindi og koma á þrúgandi skrifræði. 

Fimmtudaginn 20. janúar 2011.

Garðar Hannesson

Formaður

Agnes Geirdal                                                   Þorbergur Hjalti Jónsson